Kriptografi gerçek anlamda ikiye ayrılır.
1- Alfabetik kriptografi
2- Yer Değiştirmeli Kriptografi
1-Alfabetik Kriptografi:
En çok kullanılan ve çözülmesi şifre uzadıkça zorlaşan bir Kriptografi
türüdür. Bildiğimiz alfabeyi veya sembolleri kullanır.
Semboller; her harf için bir sembol
vardır. Şifrelenecek metnin harfleri sırasıyla sembollerin ve karşılıklarının
olduğu şablona bakarak tekrar yazılmasıdır. Kırılması çok kolay bir şifreleme
yöntemidir. Dildeki harflerin kullanım sıklığına göre uzunca bir metin çok
zorlanılmadan kırılabilir.
Mono alfabetik yöntem: Mesela örnek
bir metni şifrelemek için o metindeki her harfin bir önceki veya bir sonraki
harfini alıp yazmak veya herhangi bir harf alıp o harfi alfabenin başlangıcı
kabul edersek(mesela harfimiz “C” olursa “c” gördüğümüz yere “a”, “d” yerine
“b” ...... gibi. “b” yerine de “z” koyarak şifreleyebiliriz. Bu da çok
kullanılan bir yöntem.
Kırmanın iki yolu var.
1-Kulanım sıklıklarına göre.
2-Bu yöntemde alfabedeki harf sayısı kadar olasılık var.
-Şifreli metinden örnek birkaç
kelime alınır. Şifrelenmiş kelimeler yan yana yazılır. Mesela
1. kelime “zygbc” olsun
2. kelime “yfyb” olsun.
ZYGBC YFYB
Şimdi bu kelimelerin harfleri tek
tek arttırılarak çözüme gidilir.
Z Y G B C --Y F Y B
½
½
½
½
½
½
½
½
½
A Z Ğ C D --Z G Z C
½
½
½
½
½
½
½
½
½
B A H Ç E -- A Ğ A Ç
Anlamlı bir şeyler çıkana kadar
devam edilir. Burada unutulmaması gereken şey Alfabeyi bir daire olarak
düşünmek ve “A”’dan önce “Z”, “Z”’den sonra “A” geldiğini bilmektir.
Diğer bir yöntem ;
Polialfabetik yöntem: Bu ise mono alfabetik yöntemin geliştirilmiş
halidir.
Anlatacak olursak.
Bir anahtar kelime vardır. Ve bu
kelimenin harfleri alfabeyi belirler.
Anahtar kelime “şifre” olsun
Şifrelenecek kelime de “bilgisayar”
olsun
Yapmamız gereken
B İ L G İ S AY A R
Ş İ F R E Ş İ F R E
Asıl kelimenin altına sığdığı kadar
anahtar kelime yazıp.
Tıpkı mono alfabetik yöntemde olduğu gibi ama bu kez her harfi altındaki
harfin alfabesine göre yazmak gerekiyor.
Örnek “b”yi “ş” alfabesine göre ne
alıyorsa onu
“i”yi “i” alfabesine
göre.....
gibi.
Çözmek için algoritmanın tersini
uygulama yeterli ama kırmak çok ama çok zor. İki yöntem var:
1-Olabilecek bütün şifreleri
denemek ve bu bir ömür bile alabilir.
2- Metinde ne olduğundan emin
olduğunuz bir şeyler varsa buradan da şifrenin bir bölümünü çözüp mantık
yoluyla diğerlerini de getirebilirsiniz.
Mesela zxcvbn! Diye bir şey varsa bu
olsa olsa “Dikkat!” olacaktır. Buradan da size kalan metnin diğer yarsını
çözmek.
2- Yer değiştirmeli Kriptografi
Belki de en ilginç kriptografi...
Anahtar kelime alınır mesela
“wardom” olsun
En üste yazılır
Ve de bir cümle alınır.
“Bugün size geleceğim”
Aynen şöyle yazılır
W A R D O M
B U G U N S
İ Z E G E L
E C E Ğ İ M
Sonra şifrenin harfleri alfabetik
sıraya sokulur.
A D M O R W
Ve her harfin basında olduğu sütun
tekrar sıraya sokulur ve metin seklinde yazılır.
Uzc ugğ slm nei gee bie
Çözmek yine iki yollu
Bütün kombinasyonları deneyip bir
şeyler yapmak veya verilen harflerden anlamlı cümleler kurmak.
Burada şifre ne kadar kısaysa o
kadar kolay kırılır benim tavsiyem. Şifreyi uzun tutup 10-15 harf kadar ki bu
da 1’de 15’ e kadar sayıların çarpımı kadar olasılık demektir.
Bir de hem ikinci hem de 1. yöntemi
veya bütün yöntemleri beraber kullanırsanız çözülmesi imkansız metinler ortaya
çıkar ki en güvenlisi bu.
Türkçede Harflerin Kullanım
Sıklıkları
A %12
C %2
E %8
İ,K,L %7
R %6
N,T %5
I,M %4
O,S,U %3
B,D,Y,Ü %2 (öncelikli)
Ç,Ş,Z %2
H,G,P %1 (öncelikli)
F,Ö,V %1
Ğ %2
Yazım hataları %2