|
Motor : Elektrik akımı ile oluşturulan manyetik alan kuvvetini kullanarak,
elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren makinelere motor denir.
Elektrik motorları AC ve DC motorları olarak iki genel sınıfa ayrılırlar. AC
220V ile çalışan elektrikli ev aletlerinde genellikle üniversal motorlar
kullanılır. Ayrıca tek fazlı ve üç fazlı asenkron motorlarda vardır. Bunları
devir ayarları frekansla ya da tristör, triyak ayarlı devreler kullanılarak faz
kaydırma işlemiyle yapılır.DC
motorların doğal mıknatıslı ve elektromıknatıslı (seri, şönt, kompunt) çeşitleri
vardır. Bunlardan başka özel tip step ve servo motorlar da bulunmaktadır. Biz bu
iki motor üzerinde duracağız.
- Servo motor: Uzun boylu, küçük çaplı, yüksek momentli, çalışma
kararlılığı iyi olan motorlara servo motor denir. Servo motorlar DC ve AC’de
çalışan değişik tipleri vardır.
- Step (adım) motor: Bobin uçlarına pals uygulandığında hareket eden adım
motorlarına step motor denir.
Step motorlar, ortada mıknatıs veya metalden oluşan rotor ile rotoru çevreleyen
ve üzerinde elektromanyetik alan etkisi yaratarak gerilim indüklemesi meydana
getiren bobinlerden oluşur. Bobin uçlarına belli bir sıraya göre gerilim
uygulanarak motorun adım hareketi sağlanır.
Bu tip motorlar genellikle özel dijital devreler ile mikroişlemci kontrollü
devrelerde kullanılır. Step motor devresi bir sayıcı ile kontrol edilebilir.
Devre girişine uygulanan pals sayısı kadar adım hareketi oluşur. Darbe pals,
step motorun uçlarına belirli bir sırayla uygulanır. Aynı sargı ucuna birden
fazla pals uygulanması durumunda rotor sabitlenir ve motor durur.
Step motorlar, sabit mıknatıslı (PM- Permanent Magnet), değişken relüktanslı (VR
– Variable Reluctance) , hybrit ve lineer olmak üzere temel dört sınıfa ayrılır.
Bunların dışında da değişik yapı ve özelliğe sahip step motorlar bulunur.
Step motorlar rotorlarının yapıldığı malzemeye göre sınıflandırılmaktadırlar.
> STEP MOTORLAR ve KONTROL
UYGULAMALARI
> SERVO MOTORLAR ve KONTROL
UYGULAMALARI
|