 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2003 yılında meydana gelen ölümlü-yaralanmalı trafik kazalarının %42.7’si araçların çarpma yada çarpışması sonucu oluşurken, %23.8’i yayaya çarpma nedeniyledir .
2003 yılında gerçekleşen kazalardaki kusur oranlarına bakıldığında .
Sayı % sürücü kaynaklı 502342 97.4 yaya kaynaklı 11499 2.2 araç kaynaklı 1012 0.2 yol kaynaklı 575 0.1
yolcu
kaynaklı 332 0.1
Toplam 515760
100.0
WHO’ya göre trafik kazaları için risk faktörleri; - alkollü araç kullanma, - hızlı araç kullanma, - emniyet kemeri ve çocuk koltuğu gibi güvenlik araçlarını kullanmama, - kötü yol yapımı, - güvensiz araç dizaynı, - yol güvenlik kurallarına uymama, - yetersiz acil servisler olarak sıralanmaktadır (7).
Trafik kazalarını azaltmak için de WHO şu önerilerde bulunmaktadır: - Emniyet kemeri ve çocuklara yönelik güvenlik araçlarının kullanımı, - Hız kontrolü - Alkolle ilgili kanun ve yaptırımların düzenlenmesi - Gelişmiş yol ve araç dizaynı (7).
Adli Tıp açısından önemli olan alkol türü etil alkoldür. Ağız yolundan alınan alkolün %20’si mideden, % 80’i ince barsaklardan doğrudan emilir. Ağız, yemek borusu ve kalın barsaklardan da emilebileceği bilinse de bu değerler ihmal edilebilir düzeydedir. Etil alkol tüm sıvılarına geçebilir. Kan alkol değeri, alkol alımı bittikten 1 saat sonra en yüksek düzeye ulaşır sonra tedricen azalır. Alınan alkol karaciğerde alkol dehidrogenaz ve asetaldehid dehidrogenaz ile yıkılır. Alınan alkolün %5-8’i solunum ve idrar yolu ile değişime uğramadan, az bir kısmı ise ter ve gaita ile atılır. Alkol merkezi sinir sistemi üzerine tıpkı genel anestezi yapan maddeler gibi etki eder. Ancak vücut sıvılarına kolaylıkla dağıldığından içilen miktarları ile beyinde narkoz için gerekli düzeye genellikle ulaşmaz. Bununla birlikte az miktarda alkol alımı bile bir işin yapılması için gerekli beceri, dikkat ve özende azalmaya neden olur. Bu belirtilerin ortaya çıkması için gereken alkol miktarı kişiler arasında büyük farklılıklar gösterir. Alkol alanlarda öncelikle psişik inhibisyonlar ortadan kalkar. Daha sonra muhakeme ve karar verme yeteneği kaybolur. Dikkat ve refleks aktivite hızı azalır. Psikomotor koordinasyon azalır. Hafıza kusurları oluşur. Kanda alkol düzeyi arttıkça disoryantasyon, stupor, koma ve ölüm gelişir . Alkol alımı ile kişide gözlenen davranış ve bilinç değişiklikleri ve doz ilişkileri Tablo 2’de gösterilmiştir .
Tablo 2: Alkol etkisi ile ölçüm değeri
Etil alkolun zehirlenme ya da ölüme neden olan miktarı kişiden kişiye değişir. Alkollü içkinin türü, alkol oranı, içme hızı, birlikte alınan gıdalar, açlık/tokluk, soda gibi gazlı içeceklerle birlikte alımı kişisel değişikliklere neden olur. Kronik alkoliklerde toleransın daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Ortalama olarak 75-80 gr (95-100 ml) alkol sarhoşluk belirtilerinin çıkması için yeterlidir. Bu miktar 210-220 ml rakı veya cin gibi yaklaşık %45 alkol içeren içkilere denktir. Etil alkolün öldürücü miktarının ortalama 250-500 gr (317-634 ml) olduğu (yaklaşık 700-1400 ml rakı, votka veya cin) kabul edilmektedir . Alkollü içecekler saf olarak imal edilmemekte, bazı yabancı maddeler içermektedir. Bu maddeler arasında bazı düşük molekül ağırlıklı alkoller (metanol ve butanol), bazı aldehidler (asetaldehid), bazı esterler, histamin, fenol türevi maddeler ve tanenler, kobalt ve kurşun gibi bazı inorganik maddeler kronik alkoliklerdeki zehirlenmeye ve vücuttaki hasara katkıda bulunurlar .
Alkollü içkilerde alkol oranı (9): - Bira - Light bira :%3 - Normal bira :%5 - Ekstra bira :%8 - Şaraplar :%10-12 - Köpüklü şaraplar :%12-13 - Likör şarap :%16 - Yeni rakı :%45 - Tekirdağ rakısı :%45 - Cin :%47 - Votka :%40 - Viskiler :%40-50
Amatör sürücüler için belirlenen yasal üst sınır olan 0.5 promil’i aşmamak için 70 kg ağırlığındaki bir kişinin bir defada alabileceği alkol miktarı 20 gr (25 ml)’dir. Buna göre, içki türlerine göre içilebilecek azami miktarlar; - 800 ml light bira - 500 ml normal bira - 300 ml ekstra bira - 200 ml şarap veya köpüklü şarap - 150 ml likör şarabı - 55 ml Yeni rakı, Tekirdağ rakısı - 50 ml cin veya %50 alkol içeren viski - 60 ml %40 alkol içeren viski, votka (9) Yapılan araştırmalarda kan alkol düzeyinin 1 saatte %12-20 mg azaldığını ortaya koymuştur. Adli vakalarda Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunca bu bilgiler göz önüne alınarak kan alkol düzeyinin 1 saatte ortalama %15 mg azaldığı kabul edilmektedir (9). Karayolları Trafik Kanununda; alkollü içki, uyuşturucu veya keyif verici maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı 48. maddede yer almaktadır.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
