Paralel port her zaman en iyi çözüm değildir. Zaten bir tasarımcı için her şarta uyum sağlayan tek bir çözümden bahsedilemez. Çözümler şartlara göre geliştirilir ve iyileştirilir. Örneğin hızın çok önemli olmadığı bunun yanında uygun arayüzün harici sistemde bulunduğu durumlarda seri port kullanımı zorunluluk da olabilir.

Günümüz modern bilgisayarları ve sistemleri çok sayıda seri haberleşme arayüzleri içermektedir. Özellikle USB portları hem yüksek hızları hem de uygun kablo ve soket sunmaları nedeniyle tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. USB seri arayüzünün RS-232 seri portunu tahtından ettiğini kolaylıkla söyleyebilir ancak daha önce üretilen ve USB'ye göre son derece basit olan RS-232'nin bilgisayarlardan tamamen kalkması daha uzun yıllar alabilir.

Bunların yanında Firewire olarak bilinen diğer bir seri arayüz de mevcuttur. İlk tasarlandığında USB arayüzü ile arasındaki hız farkı son yıllarda USB'nin lehine kapanmıştır. Önümüzdeki yıllarda USB 2.0 480Mb/s hızına ulaşacaktır ki bu hız Firewire ulaşacağı en son hız olan 400Mb/s den daha fazladır.

Aşağıda bir dizüstü bilgisayarda bulunan RS-232 portuna bağlanmış RS-232 kablo ve fişi (DB-9F) görülmekte iken solda ise bağlantısız şekildeki soket (DB9-M) ve fiş beraber görünmektedir.

Dizüstü bilgisayarlar teknolojiyi en hızlı takip eden bilgisayar türlerindendir. Örneğin LCD ekranlar onların sayesinde kullanıcı ile tanışmıştır. Aynı zamanda çoğu uygulama da ilk defa dizüstü bilgisayarlarda ortaya çıkmıştır. Bu aynı zamanda dizüstü bilgisayarlarda eski teknolojilerin de hızla terk edildiği anlamına gelir. Örneğin çoğu modern dizüstüler artık disket sürücüsüz olarak piyasa çıkmaktadır. USB bellekler disket sürücüleri kullanım dışına itmişlerdir. Ancak konu RS-232'ye geldiğinde dizüstüler hala muhafazakar davranmaktadırlar, bu teknolojik işaret bile basit ve temel haberleşme arayüzlerinin uzun süre bilgisayarlar ile beraber kalacağını göstermektedir.

Şimdi, diğer seri ve paralel iletişim sistemleri ile beraber RS-232'yi karşılaştıralım. Aşağıdaki tabloda çeşitli ölçütlere göre çeşitli haberleşme sistemlerinin detaylarını bulacaksınız.
 

Kişisel bilgisayarlarda kullanılan iletişim arayüzleri

Tablodan görüldüğü gibi RS-232 sadece kablo uzunluğunun önemli olduğu uygulamalar için uygundur. Hız bakımından, yeni teknolojiler karşısında oldukça yavaş kaldığı söylenebilir. Ancak hız istenmeyen bir çok uygulama da mevcuttur. Örneğin bir turnikeden geçen insanların sayısını ve bilgilerini toplayan bir sistemde, bilgisayar ile turnike cihazının haberleşmesi için RS-232 yeterli ve hatta RS-232 bu tip uygulamalar için oldukça hızlıdır. Diğer bir örnek, bir mikrodenetleyici çipini programlamak istiyorsak RS-232 arayüzü yine yeterli gelecektir. Zira mikrodenetleyicilerin içerdiği kod miktarı bit cinsinden birkaç yüz kilo bittir. Bu sayıda biti transfer etmek için birkaç saniye yeterlidir ve geçen bu kısa süre çipi programlayan kişiyi rahatsız etmeyecektir.

Seri haberleşmede tek bir kablo üzerinden veriler sıra ile gönderilir. Benzetmek gerekirse bir lokomotife bağlı vagon gibi hareket ederler. Raylar da verileri taşıyan kabloya benzetilebilir. Aşağıdaki şekilde RS-232 haberleşmesinin bir baytlık kısmı görülmektedir.

Seri haberleşme protokollerinde veriler bit tabanlı olarak değil çerçeve tabanlı olarak iletilirler. RS-232, verileri baytlar (8-bit) halinde alır ve gönderirken, Ethernet'in her çerçevesinde 255 baytlık bilgi mevcuttur. Seri haberleşme o kadar önemlidir ki, günümüzde kullanılan tüm Internet ağı seri kablolar (fiber optik veya bakır) kullanarak haberleşmeyi sağlar. Aslında protokol denilen şey de budur. Tüm seri haberleşme sistemleri buna benzer bir mekanizma sayesinde anlaşabilirler, anlaşabilmek için protokollerinin ya aynı olması ya da bir diğerini anlayacak bir protokol olması gerekir.

Internet ağında yüzlerce protokol bulunmaktadır ve bunların beraber kullanılmaları aşılamaz sorunlar değildir. Protokolleri, insanlar arasında konuşulan dillere benzetebiliriz..Nasıl iki farklı konuşan insanı anlaştırabilmek için tercümanlar kullanıyor isek, iki farklı protokolü de anlaştırmak için kullanılan cihazlar (bridge, gateway) mevcuttur.

Tek bir kabloya bağlı cihazların hangisinin o anda veri yolunu (kabloyu) kullanacağına protokol karar verir. Aslında protokol önceden belirlenmiş kurallar bütünüdür. Bu sayede kablo üzerinde birden fazla birim hak iddia edemez (etseydi kaos oluşurdu).

Senkron ve asenkron olarak haberleşme sistemlerini ikiye ayırabiliriz. Senkron haberleşme zamanı referans alarak yapılan haberleşmedir. Veri ile birlikte zaman bilgisi de hatta yayılır, böylece hatta bağlı olan tüm sistemler zamana bağlı olarak haberleşebilirler. Asenkron haberleşme ise (ki RS-232 böyledir) sadece gönderilen çerçevedeki bitleri kullanarak senkronizasyonu sağlamaya çalışır, başka bir değişle hariçten bir sinyal almadan bu işlemi gerçekleştirir. Şekil 7.3'te senkron çalışan bir seri haberleşme sistemi görülmektedir. I2C (Entegreler Arası Haberleşme) denilen bu protokol özellikle evlerimizde bulunan elektronik cihazların içlerinde kablo karmaşasından kurtulmak için geliştirilmiş bir protokoldür.

Senkron bir haberleşme protokolü: I2C   Kişisel bilgisayarlar üzerinde bulunan RS-232 portu modem ve diğer cihazlarla haberleşebilmek için asenkron bir veri transfer yöntemi kullanır. Ancak çerçeveleri formatı farklı uygulamalar için değişebilir. Bu formatlardan en çok kullanılanı 8-N-1 formudur. Gönderilen her bayt bir START biti ile başlar bunu 8-bit veri takip eder ve çerçeve STOP biti ile son bulur. Şekil 7.2'de bu formatı temsil etmektedir. N harfi en kolay ve basit hata yakalama metodu olan eşlik (parity) bitinin çerçevede bulunmadığın bildirir. Diğer formatlarda eşlik biti tek (odd) veya çift (even) eşlik biti olarak kullanılabilir. Tek eşlik bitinde, veri bitlerindeki Lojik 1'lerin sayısı çift ise ; eşlik biti 1 değilse 0 olur. Çift eşlik bitinde, veri bitlerindeki Lojik 1'lerin sayısı tek ise ; eşlik biti 1 değilse 0 olur. Aslında eşlik biti isminden de anlaşılacağı gibi tek eşlik kullanıyorsa, gelen tüm bilgideki (kendisi de dahil) 1'lerin sayısını tek, çift eşlik biti kullanıyorsa çift yapmaya çalışır. 7-E-1 formatında, çerçeve START biti ile başlar 7 adet veri bitleri ile devam eder, 1 bit eşlik bitini takiben STOP biti ile son bulur. Şekil 7.4'te görülen şekilde 7 bit veri ve eşlik (parity) biti görülmektedir. Örneğin burada tek eşlik kullanılsaydı, eşlik biti 1, çift eşlik biti kullanılsa idi 0 olacaktı. Veriyi alan karşı taraf gelen bilgideki 1'lerin sayısını kontrol eder ve ona göre gelen bilginin bozulup bozulmadığını anlara. Ancak eşlik biti çok da güvenli değildir, örneğin birden fazla bitin bozulmasını anlayamaz. Ayrıca eşlik bitinin hata düzeltme özelliği yoktur, sadece hatayı fark eder. Böyle bir durumda veri alan hedef cihaz, kaynağı uyararak bilgiyi tekrar göndermesini ister.   Seri haberleşmede kullanılan hız ölçüsü bit/sn'dir. Saniyede iletilen bit sayını veren bu birim, günümüzde bit/s çok yavaş bir hız kaldığından Kbit/s veya Mbit/s olarak kullanılmaktadır. Ancak RS-232 haberleşmesinde Baud denilen bir hız ölçüsü kullanılmaktadır. Baud, saniyede gerçekleşen olay veya veri transferi olarak bilinir. RS-232'de kullanılan Baud hızları aslında bit/s birimi ile aynıdır, çünkü her bir yeni olay yeni bir biti temsil eder. Ancak analog telefon hatlarında durum böyle değildir, bitleri temsil için kullanılan olay birkaç geçişten meydana geldiği için, gerçek hız daha düşüktür. Örneğin 9600 baud hızında (baud rate) 8-N-1 formatındaki bir RS-232 hattından saniyede toplam 960 bayt gönderilebilir.     Sonraki sayfa