Bipolar ve Unipolar Step motor
ne demektir / 05.04.2005
Bir bobinin oluşturmuş olduğu
magnetik akının yönü, bobinin sarım yönüne ve bobinin içinden geçen
akımın yönüne bağlıdır. Motor gibi elektromagnetik prensiple çalışan
makinelerde, şiddeti ve yönü değişen magnetik alanlara ihtiyaç
duyulur.
Manyetik akının
yönü bobinden geçen akımın yönü ile değiştirilebilir. Ancak bazı
uygulamalarda akım yönünü değiştirmek yerine bobinin sargı yönü
değiştirilmek istenir. Tabi ki bu işlem sargıyı söküp ters yönde
sarmayı gerektirir. Ancak biri birine göre ters sarılmış iki sargı
kullanılırsa, magnetik akının yönü içinden akım geçen sargının sarım
yönüne bağlı olacaktır.
Bipolar iki
yönlü beslenen anlamına gelir ve Bipolar step motor, iki yönde de
akım akabilen motor demektir. Unipolar tek yönlü besleme olup
sargılardan sadece tek yönde akım akıtılır demektir.
Yukarıdaki çizimde
magnetik akının nasıl değiştiği görülmektedir. Şekilden de
anlaşılacağı üzere, unipolar motorda daha çok uç vardır.
İki motor tipinin
birbirine göre avantajlarına bakacak olursak, Bipolar motorlar akım
yönünün değişmesi ihtiyacından dolayı daha karmaşık sürücü devreleri
ister. Unipolar motorlarda sürücü daha basittir.
Aynı boyutlardaki
bipolar ve unipolar motordan, unipolar olanında aynı sargı alanına 2
bobin yerleştirildiğinden tel çapı küçük seçilir halbuki bipolar
olana daha kalın telden sargı konabilir. Kalın sargı daha çok akım
dolayısı ile daha çok tork demektir.
En yaygın olarak 2
fazlı step motorlar kullanılmaktadır. Bunun anlamı
2 fazlı, Bipolar
motorlarda 2 sargı, Unipolar motorlarda da 4 sargı olacak demektir.
Bazı motorlarda
yukarıdaki animasyonda sağda ki Unipolar sargıda iki bobinin ortak
ucu dışarıya tek kablo ile çıkarken, bazı motorlarda sargılardan
ayrı ayrı uç da çıkabilir.
Bu durumda bu
motorun sargıları sargı yönlerine dikkat edilmek kaydıyla seri
paralel bağlanarak Bipolar modda da çalıştırılabilir demektir.
Aşağıdaki resimde ortada bulunan 8 uçlu motor değişik bağlantılarla
5 ayrı motor yapmamıza imkan tanır.Bunlardan ikisi unipolar motor
tipi iken, diğer 3 tanesi bipolar motor tipinde olup , tek sargısı
kullanılmayan, seri ve paralel tiplerdir.
Endüktansı en büyük motor, seri sargılı olanıdır.
|
